Akustik nöroma, sekizinci kraniyal sinir üzerinde gelişen, iyi huylu (kanser olmayan) bir tümördür. Tıbbi adıyla vestibülokoklear sinir olarak bilinen bu yapı, iç kulağı beyne bağlar ve iki ana koldan oluşur: Bir bölümü işitme duyusunu beyne iletirken, diğeri iç kulaktan denge verilerini aktarır.
Vestibüler schwannom veya nörilemmoma olarak da adlandırılan akustik nöroma, genellikle yıllar içinde çok yavaş büyür. Beyin dokusunu doğrudan istila etmese de büyüdükçe çevre dokuları itebilir ve baskı oluşturabilir. Büyük boyutlara ulaşan tümörler; yüz mimiklerini ve yüz duyusunu kontrol eden komşu sinirleri sıkıştırabilir. Tümörün beyin sapı veya beyinciğe belirgin baskı yapacak kadar büyümesi ise hayati risk oluşturabilir.
Akustik nöromanın belirtileri nelerdir?
Hastalığın ilk ve en sık görülen belirtisi genellikle yaşlanmaya bağlı sanılan işitme kaybıdır; bu nedenle tanı süreci gecikebilir. Hastaların yaklaşık %90'ında tek taraflı işitme kaybı ile birlikte kulakta uğultu ya da çınlama (tinnitus) görülür. İşitme kaybı çoğu zaman kademeli olarak ilerler, ancak nadiren ani işitme kaybı şeklinde de başlayabilir. Tümörün bulunduğu kulakta dolgunluk ve basınç hissi de sıkça eşlik eder.
Sekizinci sinirin denge bölümü de tümörün etki alanında olduğundan, büyüme sürecinde dengesizlik sorunları yaşanabilir.
Daha nadir görülebilen belirtiler şunlardır:
- Özellikle sabah uyanırken veya gece uykudan uyandıran, yatıp kalkmakla artabilen, öksürme ve hapşırmayla şiddetlenebilen ve bulantı-kusmanın eşlik edebildiği baş ağrısı
- İşitme kaybının derecesiyle orantısız şekilde konuşulanları anlamada güçlük
- Baş dönmesi (vertigo)
- Yüzde veya kulakta uyuşukluk ya da karıncalanma
- Yüzde veya kulakta ağrı
- Geçici görme bozuklukları
Nedenleri ve risk faktörleri nelerdir?
Akustik nöromaların büyük çoğunluğunda altta yatan kesin neden bilinmemektedir.
Vakaların yaklaşık %5'lik bir bölümü ise Nörofibromatozis Tip 2 (NF2) adı verilen genetik sendromla ilişkilidir. Bunun yanı sıra geçmişte baş-boyun bölgesine yüksek düzeyde radyasyon maruziyeti olan bireylerde de bu tümörün gelişme riski artabilmektedir.
Tanı nasıl konur?
Belirtileri gösteren kişilerde tanının kesinleştirilmesi için altın standart yöntem Manyetik Rezonans Görüntülemedir (MR). MR sayesinde iç kulak kanalı ve beyin sapı çevresindeki çok küçük boyutlu tümörler dahi görüntülenebilir.
Tedavi yöntemleri nelerdir?
Akustik nöroma tedavisinde yaklaşım tümörün boyutuna, büyüme hızına ve hastanın genel durumuna göre belirlenir. Başlıca tedavi yöntemleri şunlardır:
- Cerrahi: Büyüyen ve çevre dokulara baskı yapan tümörün ameliyatla çıkarılması.
- Radyoterapi / Radyocerrahi: Tümör dokusunu kontrol altına almak amacıyla uygulanan hedefe yönelik ışın tedavisi (örneğin tek seanslık stereotaktik radyocerrahi).