Gebelik, ortalama 40 hafta süren ve düzenli hekim takibi gerektiren doğal bir süreçtir. Doğumun 37. haftadan önce gerçekleşmesi erken doğum (preterm), 42. haftayı aşması ise gün aşımı (postterm gebelik) olarak tanımlanır.

Gebelikte muayene sıklığı nasıl olmalıdır?

Riskli bir durum tespit edilmediği sürece rutin muayene aralıkları genellikle şu şekildedir:

28. haftaya kadar: Ayda bir (4 haftada bir)
28–36. haftalar arası: İki haftada bir
36–40. haftalar arası: Haftada bir

Doktorunuz tıbbi gereklilik gördüğü takdirde bu kontrolleri daha sık planlayabilir.

İlk gebelik kontrolünde öykü alımı

Gebeliğin ilk muayenesinde hekiminiz genel sağlık durumunuzu ve olası risk faktörlerini belirlemek amacıyla detaylı bir tıbbi öykü alır. Bu kapsamda sorgulanan başlıca durumlar şunlardır:

Diyabet (şeker hastalığı) ve hipertansiyon (yüksek tansiyon)
Kalp, böbrek, karaciğer ve damar hastalıkları
Bağışıklık sistemi (immün) hastalıkları
Nörolojik rahatsızlıklar (epilepsi vb.) ve tiroid bozuklukları
Depresyon ve diğer psikiyatrik hastalıklar
Akciğer hastalıkları (astım, tüberküloz vb.)
İlaç, lateks veya mevsimsel alerjiler
Kan grubu uyuşmazlığı ve geçmişte kan transfüzyonu öyküsü
Geçirilmiş jinekolojik ya da genel cerrahi operasyonlar
Anesteziye bağlı komplikasyon öyküsü
Anormal Pap smear sonucu
Rahim anomalileri (yapısal bozukluklar) ve infertilite (kısırlık) öyküsü
Akraba evliliği
Travma veya şiddete maruz kalma durumu

Geçmiş gebelikleriniz varsa düşük, kürtaj, doğum şekli (normal doğum veya sezaryen), doğum haftası ve bebeğin doğum ağırlığı gibi detaylar da değerlendirilir.

Genetik tarama testleri

Gebelik takibinde fetal anomali riskini değerlendirmek amacıyla yapılan temel taramalar arasında Down sendromu (Trizomi 21) ve nöral tüp defekti (NTD) taramaları yer alır.

Bebek ultrasonda ne zaman görülür?

Transvajinal (alttan) ultrasonografi ile gebelik kesesi genellikle 5. haftada izlenebilir. Gebelik kesesinin rahim içinde yerleştiğinin teyit edilmesi, dış gebelik ihtimalinin dışlanması açısından kritik öneme sahiptir. Embriyoya ait kalp atımları ise genellikle 6. haftadan itibaren ultrasonografi ile değerlendirilebilir.

İlk muayenede istenen tetkikler

İlk gebelik vizitinde anne adayının ve bebeğin sağlığını değerlendirmek amacıyla temel laboratuvar incelemeleri yapılır:

Kan grubu tayini: Anne adayının Rh(-), baba adayının Rh(+) olduğu durumlarda kan uyuşmazlığı değerlendirmesi için İndirekt Coombs testi istenir.
Tam kan sayımı (hemogram)
Karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri
Tam idrar tahlili ve idrar kültürü
Tiroid fonksiyon testleri (TSH vb.)
Bulaşıcı hastalık ve enfeksiyon serolojisi: Hepatit B, kızamıkçık (Rubella) ve toksoplazma testleri

İlerleyen haftalarda yapılan önemli testler

İkili tarama testi (Kombine test): 11–14. haftalar arasında Down sendromu taraması amacıyla yapılır.
Üçlü / Dörtlü tarama testi ve AFP ölçümü: 16–20. haftalar arasında nöral tüp defektleri ve genetik riskler açısından değerlendirilir.
Detaylı (ikinci düzey) ultrasonografi: 20–22. haftalar arasında bebeğin organ gelişimi ayrıntılı olarak incelenir.
Gestasyonel diyabet taraması: 24–28. haftalar arasında şeker yükleme testi ile gebelik şekeri araştırılır.
Rahim ağzı (servikal) uzunluk ölçümü: Erken doğum riski açısından gereken durumlarda ultrasonla değerlendirilir.

Her muayenede yapılan rutin kontroller

Her gebelik kontrolünde kan basıncı (tansiyon) ve kilo takibi mutlaka yapılır. Muayenelerde ultrasonografi ile bebeğin gelişimi ve amniyon sıvısı miktarı değerlendirilir. Gebeliğin ileri haftalarında (genellikle 36. haftadan sonra) bebeğin kalp atışları ve rahim kasılmaları Non-Stres Test (NST) ile izlenebilir.