Tansiyon nedir?
Tansiyon, damarlarınızdaki kanın damar duvarına uyguladığı basınçtır. Sağlıklı erişkinlerde dinlenim anındaki kan basıncının 120/80 mmHg civarında olması beklenir. Yaşlandıkça damarlarda meydana gelen aterom plakları ve damar sertliği, damar elastikiyetinin azalmasına yol açarak hipertansiyon gelişimini kolaylaştırır.
Hipertansiyon çoğunlukla belirgin bir şikâyete yol açmadan sinsi seyreder; ancak bazı kişilerde baş ağrısı gibi belirtilerle kendini gösterebilir.
Tansiyon değerlerinin sınıflandırılması
| Kategori | Büyük Tansiyon (Sistolik) | Küçük Tansiyon (Diyastolik) |
| En uygun (Optimal) | < 120 mmHg | < 80 mmHg |
| Normal | 120 - 129 mmHg | 80 - 84 mmHg |
| Yüksek normal | 130 - 139 mmHg | 85 - 89 mmHg |
| 1. Derece hipertansiyon | 140 - 159 mmHg | 90 - 99 mmHg |
| 2. Derece hipertansiyon | 160 - 179 mmHg | 100 - 109 mmHg |
| 3. Derece hipertansiyon | ≥ 180 mmHg | ≥ 110 mmHg |
Hipertansiyon nedenleri ve türleri
Hipertansiyon gelişiminde sigara kullanımı, obezite, yetersiz fiziksel aktivite ve diyabet (şeker hastalığı) önemli rol oynar. Hipertansiyon genel olarak iki türe ayrılır:
1. Primer (birincil) hipertansiyon: Hastaların yaklaşık %95'inde görülen türdür. Doğrudan tek bir nedene bağlı olmayıp genellikle genetik yatkınlık ve yaşam tarzı faktörlerinin birleşimiyle ortaya çıkar. 2. Sekonder (ikincil) hipertansiyon: Altta yatan başka bir metabolik, hormonal ya da böbrek hastalığına bağlı olarak gelişir.
Hipertansiyonun etkileri
Hipertansiyon zaman içinde kalp, damar sistemi, beyin ve gözleri etkileyerek kalıcı hasarlara zemin hazırlayabilir. İleri evre hipertansiyonda beyin kanaması (inme/SVO) riski belirgin şekilde artmaktadır. Ayrıca hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları riskini artıran metabolik sendrom tablosunun temel tanı kriterlerinden biridir.