Sakin olun. Göçük veya ağır cisim altında kalma durumlarında sıkışma süresine göre hareket etmek yaralının hayatını kurtarır.
Hemen 112'yi arayın
Kişi göçük, iş makinesi, araç veya ağır bir cisim altında kaldıysa (özellikle 15 dakikadan uzun sürdüyse), sıkışan uzuvda şişlik, sertlik ve his kaybı varsa ya da idrar rengi koyu çay/kola rengine döndüyse hemen 112'yi arayın.
Ambulans gelene kadar
- Sıkışma 15 dakikadan KISA sürdüyse: Ortam güvenliyse ağırlığı hemen kaldırın, kanama varsa baskı uygulayın ve uzvu hareketsizleştirin.
- Sıkışma 15 dakikadan UZUN sürdüyse: Ezilen kaslarda biriken potasyum ve toksinler, ağırlık aniden kaldırıldığında kana karışarak ani kalp durmasına yol açabilir. Mümkünse ağırlığı kaldırmadan önce 112 sağlık ekiplerinin olay yerine gelip damar yolundan sıvı tedavisine başlamasını sağlayın.
- Yaralıyı sıcak tutun ve açık yaraları temiz bezle örtün.
- Kişi bilincini kaybeder ve normal nefes almazsa göğüs basısına başlayın (bkz. "Bilinç kaybı" rehberi).
Yapmayın
- Uzun süre göçük altında kalmış kişiye sağlık ekibi onay vermeden meyve suları, süt ya da gıda vermeyin (içerdikleri potasyum kalp durmasını tetikler).
- Ezilmiş ve şişmiş uzva (fışkıran atardamar kanaması yoksa) turnike uygulamayın ve buz koymayın.