Sakin olun. Önce kendi güvenliğinizden emin olun; ardından doğru baskı yöntemiyle kanamayı kontrol altına alabilirsiniz.
Hemen 112'yi arayın
Yaralanma boyun, göğüs, karın, sırt veya kasık bölgesindeyse (dışarıdan küçük görünse bile), kanama fışkırır tarzda ise veya 5 dakika baskıya rağmen durmuyorsa, göğüsteki yaradan nefes alıp verirken hava sesi/köpüklü kan geliyorsa, karından dışarı organ çıktıysa ya da yaralı uzuvda morarma/his kaybı varsa hemen 112'yi arayın.
Ambulans gelene kadar
- Doğrudan baskı uygulayın: Yaranın içinde yabancı cisim yoksa temiz bir bezle doğrudan yaranın üzerine iki elinizle sıkıca bastırın.
- Göğüsteki hava çıkaran (emici) yaralarda: Yaranın üzerini temiz bir naylon/poşet parçası veya steril bezle kapatıp üç kenarını bantlayın, bir kenarını açık bırakın (veya doğrudan elinizle kapatın).
- Karından dışarı çıkan organ varsa: Organların üzerini temiz suyla veya serum fizyolojikle nemlendirilmiş temiz bir bezle gevşekçe örtün; hastayı sırtüstü yatırıp dizlerini hafifçe bükün.
- Yaralıyı sıcak tutmak için üzerini örtün.
- Kişi bilincini kaybeder ve normal nefes almazsa göğüs basısına başlayın (bkz. "Bilinç kaybı" rehberi).
Yapmayın
- Vücutta saplı kalan bıçak, şiş ya da cam parçasını kesinlikle çıkarmayın (cisim damarı tıkayarak tampon görevi görür; çekildiğinde durdurulamaz iç kanama başlar).
- Karın dışına çıkmış bağırsak veya organları kesinlikle içeri itmeye çalışmayın.
- Olası acil ameliyat nedeniyle su ya da yiyecek vermeyin.
- Olay yerindeki adli delillere (suç aleti vb.) dokunmayın.